Home Y khoa

Viêm tắc động mạch chi là gì, chữa ở đâu?

Tắc động mạch ngoại vi (tức viêm tắc động mạch chi) là bệnh lý khá phổ biến ở người lớn tuổi. Giới chuyên môn ghi nhận có từ 10 - 20% ở người trên 70 tuổi bị tắc động mạch ngoại vi với nhiều mức độ khác nhau. Vậy viêm tắc động mạch chi là gì, chữa ở đâu?

Tại Việt Nam, tỷ lệ bệnh nhân phải cắt cụt chi do tắc động mạch ngoại vi lên đến 30%. Đến nay người dân vẫn thiếu thông tin về căn bệnh này thậm chí có những bệnh nhân còn chưa bao giờ nghe đến bệnh tắc động mạch ngoại vi bởi vậy khi chân đau nhức, có vết loét họ vẫn không biết đó là bệnh gì đến khi thấy có những triệu chứng khá rõ ràng họ vẫn chữa không đúng chuyên khoa nên tình trạng bệnh ngày tiến triển càng nặng hơn, qua thực tế này khiến thầy thuốc chuyên khoa mong muốn người bệnh có thêm kiến thức về bệnh tắc động mạch ngoại vi.

Hệ thống động mạch

Hệ thống động mạch là những mạch máu có vai trò dẫn máu đỏ từ  tim đi đến nuôi dưỡng các cơ quan và bộ phận trong cơ thể, Người ta chia ra làm 2 hệ thống động mạch. Hệ thống động mạch trung tâm là những mạch máu lớn nằm trong vùng ngực, bụng để nuôi tạng, hệ thống động mạch ngoại vi đi từ trong đi ra ngoài nuôi hai tay, hai chân, do vậy động mạch ngoại vi giữ một vai trò quan trọng vì nó trực tiếp đưa máu đến nuôi dưỡng các chi. Như chúng ta đã biết thì các cơ quan muốn sống được thì nó phải có máu nuôi dưỡng, nếu như động bị hẹp, tắc do quá trình xơ vữa gây viêm làm lòng mạch máu hẹp lượng máu đi đến chi giảm gây thiếu máu, lâu dần gây chết cơ quan hay gọi là hoại tử, theo đánh giá của giới chuyên môn thì động mạch ngoại vi dễ bị hẹp và tắc nhiều nhất so với động mạch khác, khi động mạch ngoại vi bị tắc hai chân sẽ bị ảnh hưởng nhiều. hơn nữa là ảnh hưởng sấu đến sức khỏe người bệnh và hậu quả  nặng nề nhất là gây tàn phế thậm chí gây tử vong .

*Các yếu tố liên quan, thuận lợi phát bệnh:

viem tac dong mach chi
Hình ảnh lòng mạch hẹp dần gây tắc.

- Xơ vữa động mạch chiếm đến 70- 80% vì  xơ vữa động mạch tạo ra mảng xơ vữa gây ứ đọng cholesterol trong lòng mạch lâu ngày có thể gây tắc hoàn toàn động mạch.

- Nguyên nhân từ bệnh tiểu đường, bệnh tiểu đường lúc đầu không gây tắc mạch nhưng sau nhiều năm không điều trị tốt bệnh nặng dần sẽ gây ra biến chứng tắc mạch vì bệnh tiểu đường hay kết hợp chuyển hóa lipid từ đó tạo mảng xơ vữa trên thành động mạch gây tắc động mạch.

- Nguyên nhân do thuốc lá, thuốc lào : từ trước người ta cho rằng thuốc lá chỉ gây bệnh ung thư  phổi, hoặc rối loạn thông khí phổi mà quên rằng thuốc lá là nguyên nhân quan trọng vì trong thuốc lá có nicotin và các hoạt chất khác có trong thuốc lá, thuốc lào gây co thắt mạch máu, lâu ngày mạch máu co thắt nhiều lần gây xơ cứng mạch máu dẫn đến tắc mạch máu.

thuoc la
Thuốc lá,một nguyên nhân chính gây viêm tắc động mạch chi

- Còn có một nguyên nhân nữa đó là thời tiết lạnh nhiều làm co mạch máu, làm ảnh hưởng sự lưu thông của máu  trong lòng mạch, lâu ngày cũng gây tắc.

*Tắc động mạch ngoại vi được có 2 dạng cấp và mãn

hoai tu
Hình ảnh hoại tử chi do viêm tắc động mạch

- Bệnh cấp thường có nhiều dấu hiệu rõ rệt, tiến triển nhanh có từ giai đoạn 2 Có cơn đau cách hồi (Bệnh nhân đi được một đoạn đường thì xuất hiện đau dữ dội và co rút cơ ở bắp chân, do đó phải dừng lại để nghỉ. Sau nghỉ vài phút thì hết đau và lại có thể đi tiếp. Khi đi tiếp được một quãng đường thì lại xuất hiện các hiện tượng trên và bệnh nhân lại phải dừng lại để nghỉ. Hiện tượng trên cứ tiếp diễn và tăng dần: quãng đường đi được giữa các lần nghỉ ngày càng ngắn lại trong khi thời gian phải nghỉ để đỡ đau ngày càng dài hơn)  và nhanh chóng tiến triển thành giai đoạn 3 gây ra đau nhức dữ dội và thường xuyên kể cả lúc nghỉ bắt đầu xuất hiện các tím đen sau đó thấy vết loét, hoại tử đầu chi .

- Bệnh mãn tính thường tiến triển âm thầm lúc đầu không có biểu hiện không rõ rệt bệnh nhân vẫn làm việc, sinh hoạt bình thường nhưng cũng từ lúc này đã xuất hiện mảng xơ vữa, lòng mạch hẹp dần bệnh tiến triển dần dần, càng về sau bệnh trở nên nặng rồi chuyển dần đến các giai đoạn trên và khó điều trị .

*Điều trị: Hiện nay tây y chưa có thuốc đặc trị, điều trị dùng các thuốc giãn mạch, thuốc làm mềm mại thành mạch, thuốc làm thông mạch. Tất cả  các thuốc này chỉ có tác dụng điều trị trong giai đoạn đầu khi lòng mạch chưa hẹp nhiều,thành mạch máu còn mềm mại nhưng đến giai đoạn sau thuốc tây không cho thấy hiệu quả, lúc này y học hiện đại bắt đầu can thiệp ngoại khoa nong  động mạch, đặt stent, phẫu thuật nối mạch, cắt hạch giao cảm…Những phương pháp này thường gây ra tốn kém, nhưng cũng kết quả chưa thực sự lâu dài, một số bệnh nhân cao tuổi, thể trạng kém  không được áp dụng theo các phương pháp này.

Vừa qua, nhiều cơ quan truyền thông đưa tin tại Hà Tĩnh, lương y Trần Đình Ngọ có một số bài thuốc nam hiệu quả để chữa dứt điểm bệnh này. Lương ý Trần Đình Ngọ đã điều trị thành công cho gần 200 bệnh nhân trên cả nước.

Bài viết của bác sỹ Mai Trung Dũng về viêm tắc động mạch chi

Viêm tắc động mạch chi là một bệnh khá thường gặp ở các nước phát triển và có xu hướng tăng nhanh chóng ở các nước đang phát triển. Bệnh thường ở nam giới, đa số các trường hợp bệnh phát triển ở chi dưới, nhưng cũng có thể gặp ở chi trên, ở các động mạch ruột, vành tim và não.

Bệnh viêm tắc động mạch chi là gì?

Ngay từ năm 1908, bệnh viêm tắc động mạch mạn tính được tác giả Leo Buerger mô tả lần đầu tiên trong y văn trên 11 bệnh nhân (do vậy, bệnh này còn được gọi là bệnh Buerger).

Bệnh phát sinh do tình trạng viêm nhiễm của toàn bộ 3 lớp thành động mạch và các tĩnh mạch đi kèm, gây nên những di chứng nặng nề là hoại tử chi và diễn tiến cuối cùng là phải cắt cụt chi bị hoại tử.

Nguyên nhân nào gây nên bệnh viêm tắc động mạch?

Nguyên nhân gây bệnh tuy chưa được hiểu biết đầy đủ, nhưng những bằng chứng khoa học đã chỉ ra các yếu tố nguy cơ gây bệnh gồm: Thuốc lá không những là nguyên nhân gây nên hàng loạt căn bệnh nguy hiểm đặc biệt là ở đường hô hấp mà còn chính là yếu tố nguy cơ trực tiếp hay gián tiếp gây nên bệnh viêm tắc động mạch.

Từ những năm 1940, người ta thấy mối liên hệ giữa hút thuốc lá và nguy cơ bị bệnh tim mạch nói chung trong đó có bệnh viêm tắc mạch chi. Phần lớn bệnh nhân viêm tắc động mạch đều nghiện thuốc lá nặng, trên 20 điếu mỗi ngày. Nghiện thuốc lá và không bỏ được thuốc lá là một nguyên nhân làm bệnh nhân rất khó khỏi bệnh mặc dù đã được điều trị tích cực;

Lạnh cũng được cho là một yếu tố liên quan đến bệnh viêm tắc động mạch chi, bằng chứng là bệnh thường chỉ thấy ở cư dân xứ lạnh, ít khi thấy ở xứ nóng.

Bệnh dễ gặp ở những người bị tiểu đường, tăng huyết áp, rối loạn chuyển hóa mỡ, ít vận động, béo phì...

Dấu hiệu nhận biết bệnh viêm tắc động mạch chi

Cần nghĩ đến viêm tắc động mạch chi dưới nếu bệnh nhân có các triệu chứng “đi lặc cách hồi”: Biểu hiện bằng sự co thắt mạch máu các chi khi gặp lạnh, đi nhanh và khi làm việc nặng. Lúc bệnh mới phát triển, bệnh nhân thấy cóng buốt ở các chi và đau ở bắp thịt cẳng chân khi đi lại làm bệnh nhân phải dừng lại vài phút cho đến khi hết đau mới đi được và sau vài trăm bước, đau lại xuất hiện vì động mạch co thắt.

Triệu chứng này gọi là dấu hiệu “đi lặc cách hồi” và là triệu chứng đặc biệt của giai đoạn đầu phát triển của bệnh, khoảng cách đi ngắn dần chứng tỏ bệnh đang tiến triển nặng lên. Đau có thể lan xuống bàn chân, ngón chân, đôi khi khu trú chủ yếu ở các ngón chân. Lúc nghỉ ngơi và ban đêm thì không thấy xuất hiện đau.

Trong những trường hợp không điển hình có thể chẩn đoán nhầm với: đau về đêm như bệnh Goutte hoặc chỉ có cảm giác đau nhẹ âm ỉ ở sâu như giãn tĩnh mạch sâu. Ngược lại, cũng có khi đau dữ dội từ bắp chân lan xuống bàn chân liên tục, nghỉ cũng không hết như đau thần kinh toạ.

Giai đoạn sau xuất hiện hiện tượng thiếu máu đầu chi trở nên thường xuyên hơn, ngay cả lúc nghỉ ngơi, đặc điểm của đau là: đau kéo dài, dai dẳng, các phương pháp điều trị thông thường không đỡ đau.

Giai đoạn muộn, các triệu chứng đau và rối loạn dinh dưỡng tăng lên. Đau các ngón chân trở nên thường xuyên và không thể chịu nổi, làm bệnh nhân không thể đi lại nếu không có thuốc an thần và chống đau, tuy nhiên, tác dụng của thuốc cũng chỉ tạm thời. Các vết loét xuất hiện và phủ một lớp bẩn, đáy có tổ chức hoại tử.

> Bài thuốc đông y chữa khỏi viêm tắc động mạch chi

“Về cơ bản, đối với những người uống thuốc kiên trì, đúng hướng dẫn thì căn bệnh viêm tắc động mạch sẽ bị đẩy lùi. Bệnh nhân sẽ không phải đối mặt với việc phải can thiệp Tây y như: nong động mạch, đặt stent, nối động mạch và loại trừ được nguy cơ phải tháo bỏ các chi”, ông Ngọ khẳng định.

Ông Trần Đình Ngọ trú tại số nhà 348, khối phố 5, đường Xô Viết Nghệ Tĩnh (Quốc lộ 1A), thị trấn Nghèn, Can Lộc, Hà Tĩnh. Trước khi nghỉ hưu, ông là trưởng khoa Đông y Bệnh viện đa khoa huyện Can Lộc. Nay ông Ngọ bốc thuốc chữa bệnh tại nhà. Bệnh nhân có thể liên hệ theo số điện thoại của Lương y Trần Đình Ngọ: 0915901686

Blogkhoahoc.net (tổng hợp)